Budite šik i na plaži

 

Osim što nas štite od sunca, šeširi nam pružaju priliku da zaokružimo sopstveni modni stil, i da se istaknemo originalnošću čak i kada smo na plaži.

 

Autor: M. Đokić

 

Šeširi su sastavni dio ljudske svakodnevice već hiljadama godina. Nošeni su iz praktičnih razloga, kao zaštita od sunca i kiše, iz ceremonijalnih razloga, tokom religijskih obreda. Označavali su socijalni status, politička opredjeljenja, a nekada su bili i samo ono što su uglavnom u današnje vrijeme – modni detalj koji zaokružuje vaš stil odijevanja.

Pod kapom istorije

Prvi arheološki trag o nošenju šešira vraća nas 26.000 godina unazad, u vrijeme nastanka Venere iz Brasempuja. Ova skulptura, pronađena u Francuskoj, osim što predstavlja jedan od najranijih primjera prikaza ljudskog lica, na glavi ima nešto što bi moglo biti definisano kao šešir ili kapa. U donekle skorijoj prošlosti, prije oko 5.000 godina, živio je Oci, „ledeni čovjek” čija mumija je otkrivena u Alpima. Na glavi je imao šubaru sašivenu od nekoliko komada medvjeđeg krzna. Nije baš zgodno za ljeto, ali njega je štitila od surovog ledenog okruženja.

Istorija nam otkriva da je prvi šešir sa obodom nastao u Grčkoj. Zvao se petasos. Nosili su ga zemljoradnici i putnici. Iz tog perioda potiče i frigijska kapa. Njoj slična kapa tokom Francuske i Američke revolucije bila je simbol otpora tiraniji. Danas nam je poznata kao kapica na glavi simpatičnih štrumpfova.

Zanat i umjetnost

Šeširi su izrađivani od slame, kože, krzna, vune i drugih materijala. Uopšteno rečeno, od svega što je ljudima bilo pri ruci. Svetom Klementu, zaštitniku šeširdžija zapadnog svijeta, pripisuje se otkriće filca (mada je daleko vjerovatnije da je ovaj materijal bio u širokoj upotrebi i ranije). Filc ima mogućnost da se oblikom prilagodi kalupu, što ga je učinilo jednim od materijala koji su bili najviše u upotrebi u šeširdžijskom zanatu. Engleski termin za ovu vrstu finog zanatstva, koje je dugo vremena bilo rezervisano za žene, jeste „milliner. Ova riječ potiče od imena italijanskog grada Milana, gdje su u XVIII vijeku izrađivani najfiniji šeširi na planeti. Već tada je ovaj zanat prešao onu finu granicu koja ga je dijelila od umjetnosti. Kod nas je početkom XX vijeka bilo normalno da dame idu „modistkinji”. Kapadžija je još jedan od naziva za umjetnike koji izrađuju ukrase za glavu, a pojedine radnje u nekim od gradova regiona još uvijek održavaju ovu lijepu tradiciju u životu uprkos poplavi jeftinih, konfekcijskih modela iz masovne proizvodnje.

Izložba ekstravagancije

Britanske dame koje su se do polovine prošlog vijeka u javnosti pojavljivale bez šešira bile su smatrane neprikladno odjevenim. Veliki sportski događaji, poput finala teniskog turnira u Vimbldonu, nezamislivi su bez prisustva nekog od članova kraljevske porodice. „Dress code“ za sve koji se nalaze u njihovom okruženju je veoma jasan: šešir je obavezan. Međutim, konjičke trke, koje se svake godine održavaju na trkalištu u Askotu pod imenom Rojal Askot, predstavljaju vrhunac modne sezone za sve ljubitelje ekstravagantnih šešira. Prisutne dame se takmiče u tome koja će na glavi ponijeti smjeliju i nevjerovatniju kreaciju, a neke od njih često prkose svim poznatim zakonima gravitacije uspješno balansirajući čitave skulpture na svojim glavama. Ova tradicija, doduše u manjoj mjeri, proširila se i sa druge strane Atlantika, na Kentaki derbi.

Nove osamdesete traju

Osamdesete godine prošlog vijeka su donijele jedinstvene modne stilove, koji su nerijetko bili na granici bizarnog. Početak XXI vijeka oživio je neke od tih trendova, a poseban akcenat stavljen je na šešire. Ta pomama traje i danas, tako da se na modnim revijama svih viđenijih kreatora možemo uvjeriti u bezgraničnost ljudske mašte kada je u pitanju stvaranje nečega što je moguće nositi na glavi. Šanel nam preporučuje plastični prozirni šešir, dok Gučijevi modeli navode na pomisao da je slamnata stvar, nalik na mješavinu abažura i vijetnamskog tradicionalnog šešira, ono što morate obavezno da prošetate na glavi tokom boravka na plaži. Missoni brend nam je prikazao sve prednosti ekstremno uvećanog oboda slamnatog šešira, a Majkl Kors je otišao u pecaroškom smjeru, uz printove nježnih pastelnih boja. Versaće sugestije išle su u pravcu kaubojskih šešira i kačketa za bejzbol. Kreatorima šešira očito ne nedostaje mašta, mada se termin „ludi šeširdžija” pojavio u doba kada je ovaj zanat uključivao upotrebu određenih hemikalija koje su, nakon dugogodišnjeg svakodnevnog izlaganja majstora štetnim isparenjima, dovodile do ozbiljnih mentalnih problema.

Koji materijal izabrati?

Šešir za plažu bi trebalo da zadovolji nekoliko osnovnih kriterijuma. Kao prvo, trebalo bi da ima širok obod da bi vas što bolje zaštitio od sunca. Sljedeća stavka jeste udobnost. Slamnati i platneni šeširi, ukoliko su dobro napravljeni, omogućavaju koži glave „da diše”, što je veoma bitno tokom toplih ljetnih dana. Faktor koji nikako ne smijemo da zapostavimo, a koji je posebno kod dama na ubjedljivo prvom mjestu, jeste to kako vam izabrani šešir stoji. Ovo je već stvar individualnog ukusa, ali neki od modela imaju neprolaznu vrijednost. Slamnata verzija „Bowler” šešira (sjetite se onog na glavi Čarlija Čaplina, samo ga zamislite u ljetnoj varijanti), borsalino, fedora, platneni pecaroški šeširi ili slamnati ženski šeširi širokog oboda neki su od neprevaziđenih. Sve su ovo dodaci koji vas mogu učiniti jedinstvenim na plaži. Posebno mjesto na listi vječitih ljetnih hitova ima Panama šešir.

Lični pečat

Ponekad je samo malo mašte potrebno da biste svoj šešir pretvorili u unikatni predmet. Malo perlica, poneki cvijet, pero egzotične ptice ili obična šarena marama, sve su to dodaci koji govore o vašoj kreativnosti. Ljeto je, na plaži ste, zašto se ne biste zabavljali najbolje što možete. Jedan isti šešir može da ima hiljadu različitih lica ako vi tako poželite, dovoljno je da se malo poigrate.

 

Panama ili Ekvador?

Dilema iz naslova tiče se zemlje porijekla čuvenog Panama šešira. Istina je da je on nastao početkom XIX vijeka u Ekvadoru gdje je i danas centar njegove proizvodnje. Panama je bila usputno stajalište za hiljade ljudi koji su tokom kalifornijske zlatne groznice pohrlili ka snu o lako stečenom bogatstvu, a ovi šeširi su se ubrzo pročuli kao koristan dio opreme svakog budućeg lovca na blago. Oni koji su se stvarno obogatili bili su trgovci koji su iz Ekvadora donosili šešire i prodavali ih po višestruko većoj cijeni. I danas se događa da krajnja cijena vrhunskog Panama šešira bude nekoliko stotina puta veća od one koju je dobio čovjek čije su ga ruke vješto isplele.

Ja'Whaun Bentley Jersey